كشتيهاى خود را با كشتيهاى دريانورد عوض كنند . ابن ابى الحديد عز الدين عبد الحميد ابن هبة الله 586 - 655 ه . ق . اديب و مورخ عرب . اثر مشهور خود شرح نهج البلاغه را به نام ابن علقمى تأليف كرد . در فتح بغداد به دست هلاكو ، خود و برادرش اسير مغول شدند . ولى ابن علقمى به وساطت خواجه نصير الدين طوسى آنان را از مرگ نجات داد . سرانجام در بغداد وفات يافت . ابن ابى توبه نصير الدين ابو القاسم محمود ابن مظفر ابن ابى توبه از فضلا و منشيان عهد سلجوقى و از وزراى سلطان سنجر كه در حدود سال 521 ه . ق . به وزارت رسيد . ابن اثير - ابن الاثير شهرت سه برادر از مردم جزيرة ابن عمر ، كه همه از فضلا و نويسندگان معروف و فرزندان اثير الدين ابو الكرم محمد موصلى جزرى بودند . اين برادران عبارتند از : ضياء الدين ، محمد الدين و عز الدين ابن اثير . ولى ابن اثير مطلق شهرت همين برادر سوم مىباشد عز الدين ابو الحسن على ، ( 555 - 630 ه . ق . ) مورخ معروف عرب كه در بغداد و موصل تحصيل كرد و به شام نيز سفر نمود و سرانجام در موصل انزوا گزيده به تأليف پرداخت . اثر عمدهء ابن اثير تاريخ بزرگ اوست به نام الكامل فى التاريخ كه به كامل ابن اثير نيز معروف است . و آن تاريخ عمومى عالم است سال به سال از ابتداى خلقت تا 628 ه . ق . ابن اسحاق ابو عبد الله محمد ابن اسحاق ابن يسار . محدّث و نويسندهء عرب . اهل مدينه بود و به گردآورى اخبار مربوط به زندگى محمد ( ص ) علاقهء تمام داشت و دو كتاب : المبتدأ و المغازى را در اين باب نوشت . تاريخ وفات او را 144 ، 150 ، 151 ، 152 و 153 ه . ق . نيز نوشته‌اند . ابن اسفنديار محمد ابن حسن ، مورخ ايرانى و مؤلف تاريخ طبرستان از شرح‌حال او جز آنچه خود در مقدمهء تاريخ طبرستان آورده است اطلاعى در دست نيست . در سال 606 ه . ق . كه از كشته شدن رستم ابن اردشير حاكم طبرستان اطلاع يافت ، از بغداد به عراق عجم عزيمت كرد ، و دو ماه در رى و پنج سال در خوارزم به جمع‌آورى كتاب خويش پرداخت . ابن الاثير ابو الحسن على عز الدين در جزيرة بن عمر نزديك دجله در كردستان به دنيا آمد . صاحب تأليف ، معروف به « الكامل فى التاريخ » و « اسد الغايه » ( در احوال اصحاب رسول ) و لباب است ( فوت 360 ) . ابن العبرى ابو الفرج ابن العبرى الملطى ، مورخ ، نحوى ، فيلسوف و اديب شامى و مترجم از عربى به سريانى . وى معاصر ارغون خان مغول و عطاملك جوينى بود و زبانهاى سريانى ، عربى ، يونانى و فارسى را به‌خوبى مىدانست . معروفترين آثار وى كه به زبان سريانى است به نام « مختصر تاريخ الدول » مىباشد .